
Soedan dicht in 2026, Djibouti open in de winter voor walvishaaien. De eerlijke stand van de wilde alternatieven voor Egypte in onderwaterfotografie, door een instructeur.
Om te leren hoe u het meeste uit uw uitrusting onder water kunt halen, ontdekt u de AquaExposure-training.
Ik moet beginnen met een eerlijkheid die weinig reisartikelen je geven. Op het moment dat ik dit schrijf, in 2026, is Soedan, het wilde juweel van de Rode Zee waar iedereen van droomt, feitelijk onbereikbaar. Het conflict heeft de vluchten naar Port Sudan gesloten en de infrastructuur geraakt. Ik zeg het je liever meteen dan je een reis te verkopen die je niet kunt maken.
Dat maakt het onderwerp niet zinloos, integendeel. Want de echte vraag, wanneer je Egypte twee of drie keer hebt gedaan en iets wilders zoekt, wordt deze: wat is vandaag nog toegankelijk, en wat wacht op betere dagen? Het antwoord zit in twee namen, Djibouti en het zuiden van Egypte, plus een droom in de wacht, Soedan.
Megafauna in open water leerde ik op de Malediven, zwemmend met walvishaaien en mantaroggen. Het is die benadering, van geduld en afstand, die ik meeneem wanneer ik over deze zuidelijke wateren spreek.
Laten we het simpel houden. Sha'ab Rumi, Sanganeb, die namen doen de ogen van elke duiker oplichten, en terecht. Riffen die dicht bleven bij wat ze waren voor het massatoerisme, scholen hamerhaaien, dicht leven, bijna geen drukte. Op papier is het het paradijs van de openwaterfotograaf.
In werkelijkheid is dat paradijs in 2026 gesloten. Reguliere luchtvaartmaatschappijen bedienen Port Sudan niet meer, de infrastructuur is geraakt, en geen enkele foto, hoe mooi ook, is dat risico waard. Ik noteer het omdat veel pagina's online Soedan blijven verkopen als een open bestemming, wat niet langer eerlijk is.
Houd het dus in gedachten als een project voor later. De dag dat de situatie stabiliseert, wordt Soedan opnieuw een van de mooiste fotoduiken ter wereld. Tot dan steek je je energie beter elders.
Djibouti is het alternatief dat nog overeind staat, en het is de reis waard om een reden die ruimschoots volstaat. Van november tot februari ziet de Golf van Tadjoura jonge walvishaaien toestromen om vlak bij de kust plankton te eten. Het is een van de betrouwbaarste vensters ter wereld om te zwemmen met de grootste vis van de planeet.
De ontmoeting gebeurt aan de oppervlakte, snorkelend of vrijduikend, nooit met fles. En dat is goed nieuws voor de fotograaf, want alles speelt zich af in natuurlijk licht, in de eerste meters, waar het blauw het helderst is. Je zoekt het massieve silhouet tegen de zon, je plaatst je, en je laat het dier de rest doen.
Over ethiek doe ik geen toegevingen, en ik vraag jou ook geen toegevingen te doen. De walvishaai is een kwetsbare soort, en slecht omkaderd toerisme stresst hem. Je houdt afstand, je raakt nooit aan, je gaat niet op zijn baan staan, je achtervolgt hem niet. De regel is eenvoudig: het goede beeld is dat waarbij hij naar jou kwam. Dat is precies de terughoudendheid die ik beschrijf om mantaroggen en walvishaaien te fotograferen op de Malediven.
Als Djibouti je ver lijkt en Soedan dicht is, blijft er een weg die velen vergeten: afzakken naar het zuiden van Egypte. Marsa Alam, de Brothers, Daedalus, St John's. Je vindt er een Rode Zee die veel wilder is dan de overvolle noordelijke plekken, met haaien, wanden en gezonde riffen, en dat alles in een land dat toegankelijk en georganiseerd blijft voor duiken.
Het is in 2026 het beste compromis voor wie grote dieren en leeg water wil zonder naar het einde van de wereld te reizen of een risico te nemen. De logistiek loopt vaak via een liveaboard, en dezelfde voorbereidingsstrengheid geldt. Ik leg het in detail uit in het artikel dat de liveaboard en het resortverblijf in Egypte vergelijkt.
Waar je ook gaat, deze bestemmingen delen een eis: het zijn megafaunaduiken in open water. Geen rif om het kader te stabiliseren, geen bodem om de compositie te verankeren, alleen een dier, het blauw en het licht. Het is bedwelmend en meedogenloos voor wie de basis niet heeft.
De regel die ik bij elke opleiding herhaal, zit in twee punten. Eerst, je positioneren ten opzichte van de zon, bewust: licht in de rug om de patronen op de flank van een walvishaai te onthullen, of vol tegenlicht om een school in silhouetten te veranderen. Daarna, geduld, want megafauna laat zich niet bestellen en je doet veel duiken voor enkele sterke beelden.
Die voorzichtige, trage benadering van grote dieren is ook degene die ik beschrijf om haaien veilig te fotograferen. Ze wordt geleerd, en ze wordt beter geleerd voor het vertrek dan op het moment dat de reus onder je vinnen verschijnt.
Als je nieuw bent in de Rode Zee, doe Egypte, het noorden, rustig, en werk aan je techniek. Lees eerst de fouten die je moet vermijden bij een eerste bestemming, ze besparen je jaren. Als je de techniek al hebt en dit jaar wild water zoekt, kijk naar Djibouti in de winter voor de walvishaai, of het zuiden van Egypte voor de riffen.
En Soedan, bewaar het zorgvuldig in een hoek van je hoofd. Niet voor dit jaar. Voor de dag dat het heropent.
Voor de walvishaai van Djibouti verkies ik kleine eenheden boven snorkelfabrieken. Deli, de oudste operator van het land, vaart met maximaal twaalf gasten, in de geest die ik verdedig, echt duiken zonder massatoerisme. Het is een formule die beter past bij gezinnen met tieners of goede zwemmers dan bij jonge kinderen, maar om de reus in natuurlijk licht te ontmoeten met respect voor zijn afstand, is het de juiste reflex.
Voor je naar megafauna trekt, is het nuttigste om aan je benadering en je lezing van licht te werken, zodat je de ontmoeting niet verpest wanneer ze komt. Dat is het hele doel van de AquaExposure-opleiding onderwaterfotografie. Want de dag dat een walvishaai traag naast je glijdt in het blauw van Tadjoura, wil je je instellingen niet dan pas ontdekken. Je wilt aanwezig zijn, eenvoudigweg, en het moment in het kader laten komen.
In de praktijk niet. Het lopende conflict heeft de reguliere vluchten naar Port Sudan geschrapt, en de infrastructuur is geraakt. Enkele boten proberen nog rotaties vanuit Egypte, maar ik raad niemand aan te gaan zolang de situatie niet stabiel is. Soedan blijft een droom, hij staat alleen op pauze.
Djibouti voor de walvishaai van november tot februari, en het zuiden van Egypte (Marsa Alam, St John's, de Brothers) voor riffen die veel wilder zijn dan Sharm el-Sheikh. Daar moet je in 2026 eerlijk gezegd kijken als je groot en leeg water zoekt.
Snorkelend of vrijduikend, nooit met fles, in natuurlijk licht, en door het dier te laten leiden. Je gaat niet op zijn baan staan, je raakt hem niet aan, je achtervolgt hem niet. Het goede beeld is dat waarbij hij naar jou kwam, niet omgekeerd. Flitser is nutteloos aan de oppervlakte en stresst hem.
Voor wild open water, ja: drijfvermogencontrole en echt gemak, want er is geen rif of bodem om je op te vangen. Djibouti is de uitzondering, want de walvishaai zwem je aan de oppervlakte en blijft binnen bereik van een goede snorkelaar die zich op zijn gemak voelt in het blauw.
Van november tot februari, wanneer jonge walvishaaien zich concentreren in de Golf van Tadjoura om nabij de kust plankton te eten. Buiten dat venster daalt het belang sterk, dus ik raad niet aan daarvoor op een ander moment te gaan.
In Egypte, zonder twijfel. Je leert er de Rode Zee in goede omstandigheden, je werkt aan je techniek, en je houdt het wilde zuiden voor later, wanneer je de rijpheid van benadering hebt die megafauna vereist.